Na czym polega stwierdzenie nabycia spadku?

Przejęcie spadku i możliwość zarządzania nim nie zawsze odbywa się automatycznie w momencie śmierci spadkodawcy. W wielu przypadkach istnieje konieczność uzyskania sądowego postanowienia, na mocy którego spadkobierca otrzymuje prawo do majątku po zmarłym. Kiedy stwierdzenie nabycia spadku jest obowiązkowe i w jakie sposób można je uzyskać?

Czym jest i kiedy wymagane jest stwierdzenie nabycia spadku?

Stwierdzenie nabycia spadku to dokument, który wskazuje osobę lub osoby mające prawo do dziedziczenia spadku po zmarłym. Można go uzyskać po przeprowadzeniu rozprawy w sądzie i stanowi on zarówno postanowienie sądowe, jak i potwierdzenie urzędowe. Pismo określa dane zmarłego spadkodawcy, spadkobierców, stopień pokrewieństwa między osobami dziedziczącymi, a zmarłym, a także wartość ułamkową spadku oraz zakres odpowiedzialności i uprawnień, jakie przypadają w udziale każdemu z nich. 
Dokument, który stwierdza nabycie spadku jest niezbędny podczas licznych transakcji i czynności związanych z dziedziczeniem majątku. Należy go okazać np. w banku podczas wypłacania oszczędności zgromadzonych przez spadkodawcę, przed notariuszem, jeśli chcemy sprzedać należącą do niego nieruchomość, a także przed innymi osobami i instytucjami: przed dłużnikiem spadkodawcy, spółdzielnią mieszkaniową czy otwartym funduszem emerytalnym. Stwierdzenie nabycia spadku jest również dokumentem, który pozwala ustalić wierzycielowi spadkodawcy, kto odziedziczy niezapłacone zobowiązania po zmarłym dłużniku.

W jaki sposób uzyskać stwierdzenie nabycia spadku?

prawo nabycia spadku

Uzyskanie stwierdzenia nabycia spadku jest możliwe poprzez rozpoczęcie odpowiedniej procedury w sądzie. Wniosek należy złożyć w sądzie rejonowym, w którego obrębie spadkodawca mieszkał przed śmiercią. Kolejno wyznaczany jest termin rozprawy, na której powinni stawić się wszyscy zaliczający się do grona spadkobierców ustawowych oraz sam wnioskodawca. Jeśli spadkodawca przed śmiercią sporządził testament i powołał do spadku także osoby spoza najbliższego kręgu, to również i one powinny pojawić się w sądzie.
Alternatywą dla stwierdzenia nabycia spadku poprzez procedurę sądową jest akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza. Ma on takie samo znaczenie i moc prawną jak postanowienie sądowe, lecz różni się procedurą pozyskiwania oraz okresem, w jakim jest możliwy do nabycia. Procedura sądowa stwierdzenia nabycia spadku może trwać bardzo długo zwłaszcza, jeśli grono spadkobierców jest szerokie lub któryś z nich kwestionuje ważność testamentu czy zgodności dziedziczenia. Końcowym etapem przejmowania majątku jest dopełnienie wszystkich czynności podatkowych tuż po uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia lub stwierdzenia nabycia spadku.